Ang Pamana na Hindi Dapat Manahimik: Pag-ibig at Pananagutan sa mga Wikang Katutubo

Lizbeth Ringor

doi:10.64591/a4bwqm84

Authors

Lizbeth G. Ringor Zamboanga Peninsula Polytechnic State University, R.T. Lim Boulevard, Baliwasan Zamboanga City 7000 Author

DOI:

https://doi.org/10.64591/a4bwqm84

Keywords:

Wikang Katutubo, Ethnolinguistic Vitality, Language Revitalization

Abstract

Tinatalakay ng sanaysay na ito ang kahalagahan ng pagpapanatili at revitalisasyon ng mga wikang katutubo sa Pilipinas bilang mahalagang bahagi ng kultura, kasaysayan, kaalaman, at pagkakakilanlan ng mga pamayanang Indigenous. Batay sa mga pag-aaral hinggil sa ethnolinguistic vitality ng iba’t ibang komunidad, ipinakikita na ang intergenerational transmission, institutional support, community engagement, linguistic discrimination, language dominance, at paggamit ng wika sa tahanan at paaralan ay may malaking epekto sa pagpapatuloy o paghina ng mga katutubong wika. Binibigyang-diin din na ang positibong pananaw ng komunidad sa kanilang heritage language ay maaaring magsilbing pundasyon ng revitalization. Higit sa simpleng pagkilala sa halaga ng wika, hinihikayat ang aktibong paggamit, pagtuturo, pagsusulat, documentation, at pagpapasa nito sa susunod na henerasyon. Ipinakikita rin ang potensiyal ng digital storytelling, recordings, social media, at iba pang teknolohiya bilang mga kasangkapan sa pagpapalawak ng paggamit ng wika, habang nananatiling sentro ang pamayanan sa pagpapasya at pagpapanatili nito. Sa kabuuan, ipinapahayag ng sanaysay na ang tunay na pagmamahal sa katutubong wika ay naisasabuhay sa patuloy na paggamit at sama-samang pananagutan ng bawat henerasyon.

References

Bonifacio, R., Minguez, J. V., Mongado, J., Ramos, M., Ojales, M., & Ong, T. (2022). Ethnolinguistic vitality and rootedness in language and identity among Philippine Indigenous communities. International Journal of Scientific & Technology Research, 11(1), 1–6.

Bonifacio, R. M., Zaman, D. J. M. R., Prantilla-Arambala, M. D., & Zarate, M. S. (2021). Effects of indigenous language conversation skills enhancement program among Bukidnon and Talaandig youths in the Philippines. Ampersand, 8, 100076. https://doi.org/10.1016/j.amper.2021.100076

Pelila, J. R. O., & Ayao-ao, S. L. (2025). Assessing archaism in Philippine Indigenous languages: The case of Kankanaey as spoken in Mankayan, Benguet, Philippines. AlterNative: An International Journal of Indigenous Peoples, 21(1), 54–63. https://doi.org/10.1177/11771801241309727

Villaluz, G. D., Tagalog, R. M. P., & Saway, A. L. (2023). Engaging Indigenous community towards a Talaandig language learning and cultural sustainability. ASEAN Journal of Community Engagement, 7(2), 129–150. https://doi.org/10.7454/ajce.v7i2.1227

Villamin de Roxas, J. A., Resueño, C. P., De Leon, K. M. B., Ravago, J. C., & Abon-Amis, K. A. (2025). Revisiting the Philippine ethnolinguistic vitality: The case of Bugkalot language in a multilingual community. Language Problems and Language Planning. https://doi.org/10.1075/lplp.24035.vil