Mga Salitang Hindi Maisasalin: Ang Natatanging Kagandahan ng mga Wikang Katutubo

Lizbeth Ringor

doi:10.64591/npd9q938

Authors

Lizbeth G. Ringor Zamboanga Peninsula Polytechnic State University, R.T. Lim Boulevard, Baliwasan Zamboanga City 7000 Author

DOI:

https://doi.org/10.64591/npd9q938

Keywords:

cultural untranslatability, wikang katutubo, language revitalization

Abstract

Sinusuri ng artikulong ito ang natatanging kagandahan ng mga salitang “hindi maisasalin” sa mga wikang katutubo sa Pilipinas at ang kanilang papel bilang tagapagdala ng kultura, kaalaman, karanasan, at pananaw sa mundo. Ipinapakita nito na ang cultural untranslatability ay hindi kawalan ng kakayahang magsalin kundi bunga ng malalim na ugnayan ng mga salita sa partikular na kontekstong pangkultura. Binibigyang-diin din ng artikulo ang kahalagahan ng cultural sensitivity sa pagsasalin, dokumentasyon ng mga katutubong salita, pagpapanatili ng tradisyonal na paraan ng paggamit ng wika, at aktibong pakikilahok ng komunidad sa language revitalization. Sa huli, ipinahahayag na ang mga salitang walang eksaktong katumbas sa ibang wika ay mahalagang paanyaya upang higit na maunawaan at mapahalagahan ang natatanging kultura at kolektibong alaala ng mga pamayanang gumagamit nito.

References

Bonifacio, R. M., Zaman, D. J. M. R., Prantilla-Arambala, M. D., & Zarate, M. S. (2021). Effects of indigenous language conversation skills enhancement program among Bukidnon and Talaandig youths in the Philippines. Ampersand, 8, 100076. https://doi.org/10.1016/j.amper.2021.100076

Garcia, J. N. C. (2017). Translation and the limits of minority discourse in the Philippines. Continuum: Journal of Media & Cultural Studies, 31(1), 24–32. https://doi.org/10.1080/10304312.2016.1262093

Henne-Ochoa, R. (2018). Sustaining and revitalizing traditional Indigenous ways of speaking: An ethnography-of-speaking approach. Language & Communication, 62, 66–82. https://doi.org/10.1016/j.langcom.2018.07.002

Hernandez, J. F. (2023). Lost for words. In Translation studies in the Philippines: Navigating a multilingual archipelago. Routledge.

Villaluz, G. D., Tagalog, R. M. P., & Saway, A. L. (2022). Engaging Indigenous community towards a Talaandig language learning and cultural sustainability. Asia-Pacific Journal of Community Engagement, 7(2).